ضدآفتاب؛ نه فقط برای روزهای آفتابی! رازی که پوستتان برایتان فاش میکند
اگر قرار باشد از بین تمام محصولات مراقبت از پوست فقط یکی را تا آخر عمر انتخاب کنیم، بیهیچ تردیدی آن یک محصول ضدآفتاب خواهد بود. این جمله را ممکن است از زبان هر متخصص پوست و مویی شنیده باشید و دلیلش هم کاملاً روشن است: ضدآفتاب فقط یک کرم برای جلوگیری از آفتابسوختگی در ساحل نیست؛ بلکه قویترین سلاح ضدپیری و ضدسرطانی است که میتوانید در اختیار داشته باشید. باور کنید یا نه، بخش بزرگی از چینوچروکها، لکهای تیره و کدری پوست که با افزایش سن ظاهر میشوند، حاصل سالها قرار گرفتن بدون محافظت در برابر اشعههای خورشید است.
اما اجازه بدهید کمی علمی اما به زبان ساده صحبت کنیم. خورشید دو نوع اشعه فرابنفش مضر برای پوست ما دارد: UVA و UVB. اشعه UVB عامل اصلی آفتابسوختگی و قرمزی پوست است و به لایه سطحی پوست آسیب میزند. اشعه UVA اما موذیتر عمل میکند؛ به لایههای عمیقتر پوست نفوذ میکند و با تخریب کلاژن و الاستین، عامل اصلی پیری زودرس نوری (Photo-aging) و ایجاد چینوچروک است. نکته مهم و شوکهکننده اینجاست که اشعه UVA به راحتی از شیشه پنجره و حتی ابرها هم عبور میکند! بنابراین، این باور قدیمی که «امروز هوا ابریه، ضدآفتاب نمیخواد» یک اشتباه بزرگ است. همچنین، نشستن طولانیمدت کنار پنجره در خانه یا اداره، بدون ضدآفتاب، میتواند به اندازه قدمزدن زیر نور مستقیم خورشید به پوستتان آسیب بزند.
وقتی برای خرید یک ضدآفتاب به داروخانه میروید، با دو دنیای متفاوت روبرو میشوید: ضدآفتابهای شیمیایی و فیزیکی. ضدآفتابهای شیمیایی ترکیباتی دارند که اشعه UV را جذب کرده و آن را به حرارت تبدیل میکنند. اینها معمولاً بافت سبک و نامرئی دارند، اما ممکن است برای پوستهای حساس کمی تحریککننده باشند. در مقابل، ضدآفتابهای فیزیکی یا معدنی حاوی ترکیباتی مانند زینک اکساید و تیتانیوم دیاکساید هستند که مانند یک آینه، اشعهها را بازمیتابانند. این نوع ضدآفتابها برای پوستهای حساس، مستعد قرمزی و کودکان عالی هستند، اما گاهی رد سفیدی روی پوست به جا میگذارند. امروزه اما فرمولاسیونها پیشرفت چشمگیری کردهاند و مدلهای ترکیبی و رنگی زیادی در بازار هست که هم محافظت کامل دارند، هم رد سفیدشان به حداقل رسیده و هم رنگ طبیعیای به پوست میبخشند.
نکته کلیدی بعدی SPF یا همان فاکتور محافظت در برابر آفتاب است. برای استفاده روزانه در شهر، یک ضدآفتاب با SPF 30 که بتواند ۹۷ درصد اشعه UVB را مسدود کند، کافی و ایدهآل است. اما اگر قرار است مدت طولانی در معرض نور مستقیم باشید، باید به سراغ SPF 50 یا بالاتر بروید. فراموش نکنید که ضدآفتاب را باید سخاوتمندانه استفاده کنید؛ به اندازه دو بند انگشت اشاره برای پوشش کامل صورت و گردن. و یک تذکر طلایی دیگر: ضدآفتاب یک محصول پایانناپذیر نیست! اثر آن نهایتاً دو تا سه ساعت باقی میماند، پس تمدید آن در طول روز، درست به اندازه استفاده اولیه اهمیت دارد. ضدآفتاب زدن را نه یک کار اجباری و بیحوصلگیآور، بلکه یک عادت خودمراقبتی عاشقانه برای خودِ آیندهتان ببینید. پوست شما در پنجاهسالگی، از شما برای این دقتی که امروز به خرج میدهید، از ته دل تشکر خواهد کرد.